Holandia – edukacja specjalna w zakresie systemu oświaty

Holandia – edukacja specjalna w zakresie systemu oświaty

Na podstawie artykułu:

Netherlands – Special needs education within the education system

https://www.european-agency.org/country-information/netherlands/national-overview/special-needs-education-within-the-education-system

 

Uczestnictwo i wstęp

Równość i sprawiedliwość, to ważne elementy Holenderskiego systemu edukacji. Dąży on do inkluzji wszystkich uczniów. Jest to widoczne w dostępie do edukacji. Pomimo, że nauka obowiązkowa zaczyna się w wieku 5 lat, większość dzieci rozpoczyna szkołę już w wieku 4 lat. Odsetek uczestniczących w edukacji 5 – 14 latków w Holandii wynosi 99%. W grupie wiekowej 15 – 19 lat ten zakres to 86%. W zakresie 20 – 29 lat wynosi 26%. W grupie 30 – 39 lat, odsetek uczestniczących w edukacji wynosi 3%.

 

Walka z ubóstwem, wyłączeniem społecznym i marginalizacją

Edukacja jest uznawana za ważne narzędzie walki z ubóstwem, wyłączaniem ze społeczeństwa, oraz marginalizacją. System oświaty otwarty jest dla wszystkich dzieci, kładąc nacisk na równość, oraz udostępniając każdemu z dzieci te same perspektywy rozwoju oraz uczestnictwa w społeczeństwie, a także wspierając integrację i spójność społeczną. Aby system działał sprawnie, wspiera go szereg działań politycznych.

Edukacja powszechna jest darmowa. Szkoły mogą prosić o dobrowolne wsparcie rodziców w celu przygotowania dodatkowych zajęć (np. uroczystości, wycieczki), ale nie mogą sugerować się takimi czynnikami podczas przyjmowania uczniów.

Szkoły są wspierane przez przepisy państwowe, które udostępniają placówkom dodatkowe zasoby i personel, by wspierać uczniów z potencjalnymi ograniczeniami przy korzystaniu z edukacji, by wzmocnić ich osiągnięcia edukacyjne, i perspektywy zawodowe.

Niedawno wprowadzone przepisy dotyczące wspierania upośledzonych edukacyjnie uczniów, zmuszają władze samorządowe do tworzenia lokalnych programów edukacyjnych, wspólnie z zarządami szkól i przedszkoli. W programach lokalnych zarządy szkół, rady miejskie oraz przedszkola debatują i podejmują decyzje, by jak najlepiej walczyć z nierównościami edukacyjnymi oraz wprowadzają działania, które maja na celu uniknięcie segregacji w edukacji – dotyczących dużych skupisk, mniejszości etnicznych, czy też rodowitych Holendrów.

Walka z wczesnym opuszczaniem szkoły jest priorytetowym zadaniem, Tak samo jak wczesne wykrywanie możliwych różnic pomiędzy dziećmi oraz zwiększone przyjmowanie dzieci z „gorszych” środowisk do przedszkoli, które są w strefie większego ryzyka bycia w niekorzystnej sytuacji edukacyjnej lub językowej.

Wspomagany jest rozwój szkół rejonowych. Współpracują one z innymi służbami publicznymi, takimi jak policja, służba zdrowia, opieka społeczna, oraz z instytucjami sportowymi i kulturalnymi, by zwiększyć zakres możliwości rozwoju uczniów.

By wzmocnić inkluzję społeczną, oraz uczestnictwo uczniów w życiu społeczeństwa, do Aktu Edukacji Podstawowej oraz Aktu Edukacji Drugorzędnej został dodany dodatkowy przypis, który zobowiązuje szkoły do oferowania edukacji która ” stymuluje aktywne obywatelstwo oraz integrację społeczną”. Akty zwracają uwagę na to, że edukacja powinna umożliwiać uczniom zapoznanie się z różnymi środowiskami kulturowymi swoich kolegów i koleżanek.

Dostęp do powszechnej edukacji dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Filozofia inkluzji jest widoczna w edukacji dla specjalnych potrzeb. W ostatniej dekadzie zauważalna była zwiększona tendencja do integracji większej ilości dzieci z specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w strumień edukacji powszechnej. Projekt zakłada zmniejszenie ilości uczniów ze specjalnymi potrzebami w szkołach specjalnych, by na rzecz szkół powszechnych. Nacisk kładziony jest na zwiększanie zasobów w przypadku zetknięcia się z różnorodnością w szkołach powszechnych oraz na stymulację współpracy pomiędzy szkołami na poziomie regionalnym.

Liczba uczniów szkół podstawowych, którzy uczęszczają do szkoły powszechnej z perypatycznym nadzorem ze strony szkoły specjalnej, nieustannie się zwiększa. W 2003 roku, około 9 600 dzieci w podstawowych szkołach powszechnych uzyskiwało nadzór od szkół specjalnych. Do roku 2010, ta liczba zwiększyła się do ponad 23 000. Co więcej, dzieci kwalifikujące się do podjęcia edukacji specjalnej i do przyjęcia do specjalnej szkoły średniej, coraz częściej przyjmowane są prosto do powszechnej szkoły średniej z nadzorem szkoły specjalnej. Pomiędzy 2003 i 2007, liczba dzieci uzyskujących nadzór w powszechnej szkole średniej zwiększyła się z 4 300 do ponad 14 400. W 2010, ta liczba była jeszcze większa-wynosiła 20 000.

 

Jakość edukacji

Inna ważna kwestia w Holandii, to jakość edukacji dla wszystkich dzieci, na przykład dla dzieci i uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, niezależnie od miejsca, w którym otrzymują one edukację – w powszechnych czy specjalnych szkołach. Coraz większą uwagę przykłada się do efektów nauki, zwłaszcza dotyczących umiejętności czytania i pisania oraz matematyki. Oprócz dobrego samopoczucia uczniów, dużą uwagę zwraca się na rozwój umiejętności poznawczych. Poprzez różne regulacje wspomagane są zarówno szkoły powszechne, jak i specjalne, tak by mogły wspomagać dzieci z specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Zwiększanie dostępności (fizycznej i programowej) edukacji średniej, zawodowej oraz wyższej jest zadaniem które podjęła polityka rządowa.

Tł. Filip Jaroń

Oprac. Urszula Barczyk