Mistrzowskie spojrzenie na niepełnosprawność

Rywalizacja sportowa szkołą umiejętności życiowych? Rodzinne treningi drogą do światowego ruchu sportowego? Olimpiady dla osób niepełnosprawnych intelektualnie? Emocje sięgają zenitu, kiedy w aktywność sportową zaangażują się dzieci niepełnosprawne intelektualnie. Do tej pory dotyczyło to tylko chętnych od 8 roku życia. Program Olimpiad Specjalnych „Młodzi sportowcy” daje taką szansę już dwuletnim maluchom.

Patent na rozwój

Edukacja włączająca to złożony proces, który koncentruje się na dziecku o specjalnych potrzebach, ale dotyczy w takim samym stopniu jego rówieśników, szkoły jako instytucji skupiającej specjalistów oraz środowiska lokalnego. To wyzwanie wymaga opracowania odpowiednich narzędzi i metod pracy, które umożliwią wdrożenie założeń inkluzji w wielu aspektach funkcjonowania szkoły. Dobre praktyki w tej dziedzinie mogą się okazać nieocenioną pomocą w opracowaniu efektywnego planu rozwoju szkoły. Bez wątpienia godne uznania wydają się działania Stowarzyszenia Olimpiad Specjalnych Polska, które przenosi na grunt polski doświadczenia Brytyjskiego Centrum Studiów nad Edukacją Włączającą. Organizacja proponuje Przewodnik po edukacji włączającej – rozwój kształcenia i uczestnictwa w życiu szkoły, który stanowi analizę mocnych i słabych stron szkoły w celu stworzenia optymalnego środowiska rozwoju dla dzieci o specjalnych potrzebach w ramach polskiego systemu kształcenia. Ta inicjatywa ukierunkowana jest na podnoszenie poziomu wiedzy i dostarczanie odpowiednich narzędzi nauczycielom i dyrektorom. Przewodnik rozpowszechniany jest w trakcie konferencji tematycznych oraz spotkań naukowych na terenie Mazowsza. Docelowo ma trafić do wszystkich województw. Edukacja społeczna to nie jedyny kierunek działań tej organizacji.

Siła sportu

Misja Stowarzyszenia Olimpiad Specjalnych Polska dotyczy przede wszystkim umożliwienia rozwoju fizycznego i psychospołecznego dzieciom niepełnosprawnych intelektualnie poprzez dostarczanie sportowych emocji i włączanie w doświadczanie własnej sprawności fizycznej. Idea wywodzi się od powstałego w latach sześćdziesiątych XX w. ruchu Special Olympics funkcjonującego w USA i Kanadzie, który otworzył osobom z niepełnosprawnością intelektualną możliwość sportowej rywalizacji na światowym poziomie. Dotychczas Olimpiady Specjalne przyciągnęły 4 miliony zawodników, którzy uczestniczyli w całorocznych treningach ciesząc się sukcesami i dostarczając tym samym powodów do dumy swojemu środowisku. Uczestnikami tego wydarzenia do tej pory mogły być osoby powyżej 8 roku życia. Od pewnego czasu zadowoleni mogą być też rodzice młodszych dzieci. Nowy projekt Stowarzyszenia koncentruje się właśnie na maluchach ze sportowym potencjałem.

Mali Olimpijczycy

Program „Młodzi Sportowcy” dedykowany jest dzieciom niepełnosprawnym intelektualnie w wieku od 2 do 7 lat i ich rodzinom. To nowa koncepcja na wykorzystanie aktywności sportowej do budowania poczucia akceptacji, sprawczości oraz stymulowania rozwoju dzieci. Doświadczenie radości i dumy wynikające z odnoszonych sukcesów staje się udziałem nie tylko małych sportowców, ale także ich rodzin, wolontariuszy i wszystkich ludzi dobrej woli. Opracowany w ramach programu treningowego zestaw ćwiczeń i zabaw opiera się na najnowszej wiedzy o rozwoju motorycznym, poznawczym i społecznym dzieci. Koncentruje się także na nabywaniu umiejętności psychofizycznych poprzez stymulację motoryki oraz koordynacji wzrokowo – ruchowej. Tym samym jest też doskonałym narzędziem przygotowującym do późniejszego współzawodnictwa w międzynarodowej Olimpiadzie.

Żabi skok i inne dyscypliny

Zabawa jest najlepszym sposobem na łączenie przyjemności z nabywaniem nowych kompetencji. Trening indywidualny oraz zaangażowanie w gry zespołowe to okazja do poszerzania granic swoich możliwości, a tym samym wzrostu poczucia własnej wartości w kontekście grupy rówieśniczej. Wszystko to jest wpisane w ideę programu Młodzi sportowcy, którego narzędziem praktycznym jest podręcznik instruktażowy, zawierający konkretne zestawy ćwiczeń. Warto się z nim zapoznać szczególnie, że zabawy można wykorzystywać zarówno w programie zajęć przedszkolnych, jak i w domu czy na podwórku w grupie kolegów. Proponowany wachlarz aktywności jest szeroki; obejmuje ćwiczenia związane m.in. z równowagą, skocznością, biegami z przeszkodami, rzutami do celu, łapaniem piłki czy kozłowaniem. Co ciekawe, korzystanie z tego narzędzia nie wymaga zakupu specjalistycznego sprzętu. Wystarczy trochę kreatywności, która pozwoli go zastąpić zabawkami czy innymi przedmiotami codziennego użytku. W ten sposób zarówno podstawowe, jak i bardziej zaawansowane ćwiczenia będą w zasięgu każdego malucha.

Nie od dziś wiadomo, że ruch to zdrowie. W kontekście nabywania większej sprawności przez dzieci z dysfunkcjami intelektualnymi jest to szczególnie ważna prawda. Nie jest to jednak oczywiste dla dużej części społeczeństwa. Program Młodzi Sportowcy realizowany przez Stowarzyszenie Olimpiad Specjalnych to odpowiedź na potrzebę rozwoju potencjału dzieci o obniżonych możliwościach. To także szansa dla rodziców, którzy chcą aktywnie uczestniczyć we wzmacnianiu możliwości swoich dzieci. Program ma jeszcze jeden cel – pomaga budować pozytywny wizerunek dzieci z niepełnosprawnością intelektualną, pokazując członkom społeczności lokalnej, że być może mają oni w swoich szeregach przyszłych mistrzów sportowych.

Elżbieta Konik